Fransız Meclisi’nde Tarihi Karar: “Kara Kanun” Oy Birliğiyle Kaldırıldı

Fransa Ulusal Meclisi, sömürgecilik döneminin en tartışmalı düzenlemelerinden biri olarak gösterilen ve kolonilerdeki kölelere yönelik insanlık dışı uygulamaları içeren “Kara Kanun”u oy birliğiyle yürürlükten kaldırdı.

Karar, Fransa’nın sömürge geçmişiyle yüzleşmesi açısından tarihi bir adım olarak değerlendirildi.

Fransa’dan sömürgecilik geçmişine ilişkin dikkat çeken adım

Fransa Ulusal Meclis Başkanı Yael Braun-Pivet, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Meclis’in “insanlık, eşitlik ve evrensellik adına hukuki olarak insanlık dışı olan Kara Kanun’u oy birliğiyle kaldırdığını” duyurdu.

Braun-Pivet, Fransa’nın geçmişiyle “şeffaflık içinde” yüzleşmeye devam ettiğini ifade etti.

Au nom de l’humanité. De l’égalité. De l’universalité.

Le Code Noir inscrivit l’inhumanité dans le droit. L'Assemblée nationale l’abroge aujourd'hui formellement à l’unanimité.

Expliquer sans effacer, reconnaître pour transmettre. 25 ans après la loi Taubira, l'Assemblée… pic.twitter.com/HXPq6vdJtp

— Yaël Braun-Pivet (@YaelBRAUNPIVET) May 28, 2026

Fransa'da “Kara Kanun” neden tartışılıyordu?

Fransa’nın 1685 yılında yürürlüğe koyduğu “Kara Kanun” (Code Noir), Fransız kolonilerindeki köleleştirilen insanların yaşamlarını düzenleyen yasa olarak biliniyordu.

Söz konusu düzenleme; Köleleştirilen insanları “taşınabilir mülk” olarak tanımlıyordu, köle ticaretine hukuki dayanak sağlıyordu ve yerli halkların yaşam tarzı ve dini inançlarına müdahaleleri içeriyordu

Tarihçiler tarafından insan hakları ihlallerinin sembollerinden biri olarak görülen yasa, Fransa’nın sömürgecilik geçmişinin en karanlık belgeleri arasında gösteriliyor.

Max Matiasin: “Etkileri bugün hala hissediliyor”

Fransız kolonilerinden Guadeloupe milletvekili Max Matiasin, Meclis’te yaptığı konuşmada, “Kara Kanun”un etkilerinin bugün bile eski sömürge topraklarında hissedildiğini söyledi.

Matiasin, düzenlemenin bugüne kadar resmi olarak yürürlükten kaldırılmamış olmasını eleştirerek bunun tarihi bir gecikme olduğunu ifade etti.

Fransa'da kölelik 1848’de kaldırılmıştı

Fransa, 1848 yılında köleliği resmen kaldırmıştı. Ancak “Kara Kanun”, fiilen geçersiz hale gelmesine rağmen hukuki olarak yürürlükten resmi şekilde çıkarılmamıştı.

Ulusal Meclis’te alınan son kararla birlikte, söz konusu yasa ilk kez resmi olarak tamamen kaldırılmış oldu.

Karar, Fransa’nın sömürgecilik tarihiyle hesaplaşması açısından sembolik ve siyasi açıdan önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.