Abaza Dili ve Edebiyatı nedir? Hangi üniversitede var, bölümde ne okutuluyor?

“Abaza Dili ve Edebiyatı diye bir bölüm gerçekten var mı?” sorusunun cevabı evet. Türkiye'de Düzce Üniversitesi bünyesinde Abaza Dili ve Edebiyatı lisans programı bulunuyor. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında öğrenci almaya başlayan program dört yıllık lisans eğitimi veriyor. Peki, Abaza Dili ve Edebiyatı bölümünde hangi dersler okutuluyor, mezunları ne iş yapıyor ve bu bölüm neden dikkat çekiyor?

Türkiye'de üniversite tercihi denildiğinde akla ilk olarak tıp, hukuk, mühendislik, öğretmenlik veya iletişim gibi alanlar geliyor. Ancak üniversitelerin eğitim yelpazesi sanıldığından çok daha geniş.

Bunun dikkat çekici örneklerinden biri de Abaza Dili ve Edebiyatı.

Evet, gerçekten böyle bir lisans programı var.

Üstelik program, Düzce Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kafkas Dilleri ve Kültürleri Bölümü bünyesinde bulunuyor. Üniversitenin resmi bilgilerine göre Abaza Dili ve Edebiyatı Programı, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında lisans düzeyinde eğitime başladı. Program örgün öğretim olarak yürütülüyor.

Dolayısıyla sosyal medyada veya arama motorlarında zaman zaman “Abaza Dili ve Edebiyatı diye bölüm var mı?” şeklinde karşılaşılan sorunun cevabı oldukça net:

Evet, var.

Abaza Dili ve Edebiyatı hangi üniversitede var?

Abaza Dili ve Edebiyatı programı Düzce Üniversitesi'nde bulunuyor.

Program, üniversitenin Fen Edebiyat Fakültesi Kafkas Dilleri ve Kültürleri Bölümü altında yer alıyor. Düzce Üniversitesi'nin eğitim bilgi sisteminde de Abaza Dili ve Edebiyatı, lisans düzeyindeki programlar arasında doğrudan listeleniyor.

Üniversitenin resmi program sayfasında Abaza Dili ve Edebiyatı'nın 2024-2025 eğitim-öğretim yılında lisans programı olarak eğitime başladığı belirtiliyor. Aynı sayfada programın yüksek lisans ve doktora düzeyinde mevcut olmadığı bilgisi de yer alıyor.

Bu nedenle bugün için “Türkiye'de Abaza Dili ve Edebiyatı nerede okunur?” sorusunun en doğrudan cevabı Düzce Üniversitesi.

Abaza Dili ve Edebiyatı kaç yıllık?

Abaza Dili ve Edebiyatı dört yıllık bir lisans programı.

Düzce Üniversitesi'nin eğitim bilgi sisteminde programın toplam eğitim süresi dört yıl ve mezuniyet için toplam 240 AKTS öngörülüyor.

Programın ders planına bakıldığında öğrencilerin ilk yıllardan itibaren doğrudan Abazaca üzerine yoğunlaşmaya başladığı görülüyor.

İlk yarıyıldaki temel derslerden bazıları şöyle:

• Abazaca Okuma ve Yazma I
• Abazaca Dinleme ve Konuşma I
• Abazaca Dilbilgisi I
• Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı
• Türk Dili
• Yabancı Dil
• Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

İkinci yarıyılda ise Abazaca Okuma ve Yazma II, Abazaca Dinleme ve Konuşma II ve Abazaca Dilbilgisi II gibi derslerle eğitim devam ediyor.

Yani bölümün adı yalnızca “edebiyat” olsa da eğitim programının önemli bölümünü dil öğrenimi, dilbilgisi, konuşma, okuma, yazma ve dilbilim oluşturuyor.

Abaza Dili ve Edebiyatı bölümünde hangi dersler var?

Bölümün müfredatı incelendiğinde programın yalnızca temel Abazaca eğitimiyle sınırlı olmadığı görülüyor.

Öğrenciler ilerleyen yarıyıllarda Çağdaş Abaza Edebiyatı, Abaza Tarihi, Abaza Kültürü, Abazaca-Türkçe Çeviri, Türkçe-Abazaca Çeviri, Dilbilimi, Anlambilim, Biçimbilim ve Abaza Dili Lehçeleri gibi derslerle karşılaşıyor.

Seçmeli dersler arasında ise daha da ilginç başlıklar bulunuyor.

Örneğin programda;

• Abaza Şiiri
• Abaza Sanatı
• Abaza Dili Fonolojisi
• Abaza Dili Leksikolojisi
• Abaza Dili Morfolojisi
• Abaza Mitolojisi
• Abaza Edebi Hikâyeleri
• Kafkasya Tarihi
• Günümüz Abhazya Tarihi
• Psikodilbilim
• Toplum Dilbilim
• Abaza Dili Sentaksı
• Etnografya
• Dil Edinimi

gibi dersler yer alıyor.

Son sınıfa gelindiğinde ise öğrenciler Geleneksel Abaza Edebiyatı, Sözlü Abaza Edebiyatı, Akademik Yazım ve Mezuniyet Tezi gibi derslerle programı tamamlıyor.

Dolayısıyla bölüm, yalnızca belirli bir dili konuşmayı öğretmeye yönelik değil; dilbilim, edebiyat, kültür, tarih ve akademik araştırmayı birlikte ele alan bir filoloji programı niteliğinde.

Abaza Dili ve Edebiyatı bölümünün amacı ne?

Düzce Üniversitesi, programın temel amaçları arasında Abaza dilinin yapısını ve tarihsel gelişimini, Abazaca ortaya konulan eserleri ve yazarlarını, Abaza edebiyatının dönemlerini ve türlerini inceleyebilecek uzmanlar yetiştirmeyi gösteriyor.

Programın bir diğer amacı da öğrencilerin Abaza dili ve edebiyatını diğer dil ve edebiyatlarla karşılaştırabilecek araştırma ve analiz becerileri kazanması.

Üniversite ayrıca programın Düzce yöresinin kültürel özelliklerinin araştırılmasına katkı sağlamasını hedeflediğini belirtiyor.

Bu nokta önemli.

Çünkü bölüm yalnızca bir yabancı dil öğretme programı olarak değil, Kafkasya ve Abaza kültürünün dil, edebiyat ve tarih boyutlarıyla akademik olarak incelenmesini amaçlayan bir alan olarak tasarlanmış.

Abaza Dili ve Edebiyatı mezunu ne iş yapar?

İşte bu soru, bölümü tercih etmeyi düşünenler açısından en önemli başlıklardan biri.

Düzce Üniversitesi'nin resmi program bilgilerinde mezunların çok farklı alanlarda çalışabileceği belirtiliyor.

Programın mezunları;

• filolog,
• dilbilimci,
• öğretmen,
• araştırmacı,
• çevirmen

gibi alanlarda kariyer yapabilir.

Bunun yanında basın-yayın, radyo-televizyon, arşivcilik ve kütüphanecilik gibi alanlar da üniversitenin belirttiği çalışma alanları arasında bulunuyor.

Üniversitenin mesleki profil açıklamasında mezunların filoloji çalışmaları yapan kurumlarda, kütüphanelerde, arşivlerde, görsel ve yazılı basında ve çeşitli enformasyon kuruluşlarında çalışabileceği belirtiliyor.

Ayrıca kültür ve turizm alanında faaliyet gösteren kamu kurumları, özel kuruluşlar, vakıflar ve müzeler de olası çalışma alanları arasında sayılıyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var:

Bir bölümün mezunlarına belirli bir mesleği otomatik olarak garanti ettiğini söylemek doğru olmaz.

Örneğin; öğretmenlik için ilgili mevzuatta aranan koşulların ayrıca sağlanması gerekir. Düzce Üniversitesi de eğitim kurumlarında görev alma konusunu “Milli Eğitim Bakanlığı'nın öngördüğü koşullarda” ifadesiyle açıklıyor.

Abaza Dili ve Edebiyatı mezunu filolog olur mu?

Düzce Üniversitesi'nin program bilgilerinde mezunların Abaza filoloğu/dilbilimcisi olarak yetiştirileceği belirtiliyor.

Programın amacı da öğrencilerin dilin yapısı, edebiyatın dönemleri, metinlerin özellikleri ve karşılaştırmalı dil-edebiyat araştırmaları konusunda uzmanlaşmasını sağlamak.

Bu nedenle bölümün klasik bir dil-edebiyat programından farkı, öğrencinin yalnızca dili öğrenmesi değil, aynı zamanda o dilin bilimsel olarak incelenmesine yönelik eğitim alması.

Abaza Dili ile Abhazca aynı şey mi?

Bu başlık özellikle dikkat gerektiriyor.

“Abaza” ve “Abhaz” ifadeleri kaynaklarda zaman zaman birbirine yakın bağlamlarda kullanılabiliyor. Düzce Üniversitesi'nin kendi sayfalarında da program başlığında “Abaza Dili ve Edebiyatı” kullanılırken bazı duyuru metinlerinde “Abhaz Dili ve Edebiyatı” ifadesine rastlanıyor.

Bu nedenle haber metninde üniversitenin resmi program adını esas almak gerekiyor:

Abaza Dili ve Edebiyatı Programı.

Konuya ilişkin dilbilimsel ayrıntılar ise bölümün kendi ders programında ayrıca ele alınıyor. Örneğin öğrenciler arasında Abaza Dili Lehçeleri, Abaza Dili Morfolojisi, Abaza Dili Sentaksı ve Abaza Dili Fonolojisi gibi dersler bulunuyor.

Abaza Dili ve Edebiyatı'nda eğitim nasıl?

Program örgün öğretim olarak yürütülüyor.

Düzce Üniversitesi'nin bölüm sayfasında eğitim sürecinde Abazaca ve Türkçenin kullanıldığı belirtilirken, üniversitenin Eğitim Öğretim Bilgi Sistemi'ndeki program bilgilerinde eğitim dili için Türkçe ifadesi yer alıyor. Bu nedenle programın dil yapısını tek bir ifadeyle sınırlamak yerine, Abazaca ve Türkçe temelli bir eğitim yapısının bulunduğunu söylemek daha doğru.

Programda teorik derslerin yanı sıra dil öğrenimine yönelik yoğun çalışmalar bulunuyor.

Özellikle ilk dört yarıyıldaki okuma-yazma, dinleme-konuşma ve dilbilgisi dersleri, öğrencinin temel dil becerilerini oluşturmayı amaçlıyor. Sonraki dönemlerde çeviri, dilbilim, edebiyat ve araştırma yöntemleri ağırlık kazanıyor.

Program neden dikkat çekiyor?

Abaza Dili ve Edebiyatı'nın dikkat çekmesinin en önemli nedenlerinden biri, Türkiye'deki üniversite programları arasında oldukça niş bir alana odaklanması.

Düzce Üniversitesi de programın ilk yılını tamamlamasının ardından yayımladığı duyuruda, programı “dünyada ilk kez Abhaz Dili ve Edebiyatı alanında uzmanlaşmış filologlar yetiştiren eğitim programı” şeklinde tanımladı. Bu ifade üniversitenin kendi açıklamasıdır.

Programın bir başka dikkat çekici tarafı ise doğrudan yaşayan bir dilin yalnızca günlük kullanımını değil, edebiyatını, sözlü kültürünü, tarihini, mitolojisini ve dilbilimsel özelliklerini akademik çerçevede ele alması.

Abaza Dili ve Edebiyatı bölümünde yüksek lisans var mı?

Şu an için Düzce Üniversitesi'nin resmi program sayfasında Abaza Dili ve Edebiyatı alanında yüksek lisans ve doktora programlarının mevcut olmadığı belirtiliyor.

Bununla birlikte üniversitenin eğitim bilgi sisteminde mezunların ilgili diğer bilim dallarında lisansüstü eğitim başvuruları yapabileceği ifade ediliyor.

Dolayısıyla bölümün akademik kariyer yolunun ilerleyen yıllarda lisansüstü programlarla genişleyip genişlemeyeceği ayrıca takip edilecek bir konu.

Abaza Dili ve Edebiyatı neden Düzce'de?

Düzce'nin bu bölüm açısından ayrıca dikkat çekici bir konumu bulunuyor.

Düzce Üniversitesi, programın amaçları arasında Düzce yöresinin kültür özelliklerinin incelenmesine ve araştırılmasına katkı sağlamayı da sayıyor.

Bu açıdan bölümün Düzce'de kurulması, yalnızca üniversitenin akademik program çeşitliliği açısından değil, bölgedeki Kafkas kültürünün araştırılması açısından da değerlendirilebilir.

Abaza Dili ve Edebiyatı gerçekten var mı?

Gelelim haberin en merak edilen sorusuna.

Evet, Abaza Dili ve Edebiyatı gerçekten var.

Düzce Üniversitesi'nin resmi eğitim sisteminde program açıkça “Abaza Dili ve Edebiyatı” adıyla yer alıyor. Program dört yıllık lisans düzeyinde eğitim veriyor ve müfredatında Abazaca okuma-yazma, dinleme-konuşma, dilbilgisi, edebiyat, dilbilim, çeviri, kültür, tarih ve mezuniyet tezi gibi çok sayıda ders bulunuyor.

Yani “Böyle bir bölüm gerçekten var mı?” sorusunun cevabı artık tartışmaya açık değil.

Var. Hem de ders programı, akademik kadrosu ve lisans diploması bulunan gerçek bir üniversite programı.

Abaza Dili ve Edebiyatı hangi üniversitede?

Türkiye'de Düzce Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kafkas Dilleri ve Kültürleri Bölümü bünyesinde bulunuyor.

Abaza Dili ve Edebiyatı kaç yıllık?

Dört yıllık lisans programı. Mezuniyet için toplam 240 AKTS öngörülüyor.

Abaza Dili ve Edebiyatı bölümünde ne okunuyor?

Abazaca okuma-yazma, dinleme-konuşma ve dilbilgisi derslerinin yanı sıra Abaza edebiyatı, dilbilim, çeviri, tarih, kültür, mitoloji ve farklı dilbilim alanlarına ilişkin dersler bulunuyor.

Abaza Dili ve Edebiyatı mezunu ne iş yapar?

Düzce Üniversitesi; filolog, dilbilimci, öğretmen, araştırmacı ve çevirmenlik gibi alanların yanı sıra basın-yayın, arşiv, kütüphane, kültür ve turizm alanlarını da mezunların çalışabileceği alanlar arasında gösteriyor.

Abaza Dili ve Edebiyatı'nda yüksek lisans var mı?

Düzce Üniversitesi'nin mevcut program sayfasında bu alanda yüksek lisans ve doktora programının bulunmadığı belirtiliyor.

Sonuç: Evet, o bölüm gerçekten var

Türkiye'de üniversite tercihlerine ilişkin aramalar arasında oldukça sıra dışı görünen “Abaza Dili ve Edebiyatı” aslında Düzce Üniversitesi'nde bulunan gerçek bir lisans programı.

Üstelik programın müfredatına bakıldığında bunun yalnızca adı ilginç bir bölüm olmadığı da görülüyor.

Öğrenciler dört yıl boyunca Abazaca öğrenmenin yanında dilbilim, edebiyat, çeviri, tarih, kültür, mitoloji ve akademik araştırma alanlarında eğitim alıyor. Programın sonunda ise Abaza Dili ve Edebiyatı lisans derecesi veriliyor.

Kısacası, internette bir gün karşınıza “Abaza Dili ve Edebiyatı diye bir bölüm var mı?” şeklinde bir tartışma çıkarsa cevabı kısa:

Düzce Üniversitesi'nde var.