
Yayınlanma: 29 Ağustos 2026 08:38
Güncellenme: 29 Ağustos 2026 12:21
Bialkan Harbi’nde esir düşen Sivaslı Gazi Mehmed’in 1913 yılında ailesine yazdığı mektup, tam 113 yıl boyunca arşivlerde kaldı. Sivas Hafıza Merkezi’nin çalışmaları kapsamında Kızılay Arşivi’nde bulunan mektup, yapılan araştırmaların ardından Gazi Mehmed’in bugün hayatta olan çocuklarına teslim edildi.
Geçmişten günümüze ulaşan mektup, yalnızca bir ailenin değil, Balkan Harbi döneminde yaşananların da önemli bir tanığı oldu.
Sivas Hafıza Merkezi tarafından yürütülen çalışmalar sırasında, Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı döneminde Sivaslı askerlere ait olup sahiplerine ulaştırılamayan mektuplar incelendi.
Kızılay Arşivi’nde yapılan araştırmalarda yaklaşık 180 Sivaslı askere ait mektuplar tespit edildi. Bu mektuplardan biri de Altınyayla ilçesinden Balkan Harbi’ne katılan ve savaş sırasında esir düşen Gazi Mehmed’e aitti.
1913 yılında yazılan mektup, aradan geçen uzun yıllara rağmen arşivlerde korunmaya devam etti. Yapılan araştırmalar sonucunda Gazi Mehmed’in ailesine ulaşıldı.
113 yıldır arşivlerde saklanan mektup, Sivas Valisi Yılmaz Şimşek tarafından Gazi Mehmed’in çocuklarına teslim edildi.
Mektubun ulaştırıldığı aile üyeleri arasında 103 yaşındaki Hacı Mehmet Subaşı, 84 yaşındaki Vahap Subaşı ve 90 yaşındaki Fidan Subaşı yer aldı.
Böylece 1913 yılında yazılan ve sahibine ulaşamayan mektup, bir asırdan fazla zaman geçtikten sonra ailenin eline ulaştı.
Sivas Hafıza Merkezi'nin çalışması yalnızca Gazi Mehmed’in mektubuyla sınırlı değil.
Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı yıllarında Sivaslı askerler tarafından yazılan veya aileleri tarafından askerlere gönderilen ancak çeşitli nedenlerle ulaştırılamayan yaklaşık 180 mektup arşivlerde tespit edildi.
Mektupların günümüz Türkçesine aktarılması ve kitap haline getirilmesi için de çalışma yürütülüyor.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Gazi Mehmed’in ailesine yapılan ziyaret sırasında çalışmanın önemine dikkat çekti.
Şimşek, 1913 yılında Gazi Mehmed’in babası Hacı Halil Efendi’nin Balkan Harbi’ne katılan oğlundan haber alabilmek amacıyla mektup yazdığını belirtti.
Ancak mektup çeşitli nedenlerle o dönemde sahibine ulaştırılamadı. Aradan geçen 113 yılın ardından Kızılay Arşivi’nde bulunan mektup, Gazi Mehmed’in çocuklarına teslim edildi.
Vali Şimşek, yapılan çalışmanın yalnızca bir mektubun teslim edilmesinden ibaret olmadığını vurgulayarak bir ailenin yüzyılı aşkın süredir sessiz kalan hatırasının yeniden gün yüzüne çıkarıldığını ifade etti.
Arşivlerden çıkarılan mektupların günümüz Türkçesine aktarılmasıyla birlikte kapsamlı bir kitap çalışması da yürütülüyor.
Ayrıca mektupların bulunmasından ailelerin tespit edilmesine ve teslim süreçlerine kadar gerçekleştirilen çalışmaların belgesel haline getirilmesi planlanıyor.
Bu sayede 113 yıl sonra gün yüzüne çıkan Gazi Mehmed’in mektubu ve diğer askerlerin yazdığı mektuplar yalnızca arşiv belgesi olarak kalmayacak.
Sivas Hafıza Merkezi'nin çalışmasının temel amaçlarından biri, Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı yıllarında Sivaslı askerlerin yaşadıklarını gelecek kuşaklara aktarmak.
Arşivlerde bulunan mektuplar, savaş dönemindeki askerlerin ve ailelerinin yaşadığı ayrılıkları, haberleşme sorunlarını ve dönemin sosyal koşullarını anlamak açısından da önemli birer belge niteliği taşıyor.
113 yıl boyunca arşivde kalan Gazi Mehmed’in mektubunun ailesine teslim edilmesi ise geçmiş ile bugün arasında dikkat çekici bir bağ kurulmasını sağladı.