
Yayınlanma: 17 Eylül 2026 13:10
Güncellenme: 17 Eylül 2026 11:13
NASA'nın Ay Keşif Uydusu (LRO), Ay'ın yüzeyinde yakın zamanda oluşmuş devasa bir çarpışma krateri keşfetti. McGetchin adı verilen kraterin yaklaşık 222 metre çapında ve 43 metre derinliğinde olduğu belirlendi. Bilim insanları, bu büyüklükteki bir çarpışmanın Ay'da yaklaşık 132 yılda bir gerçekleştiğini tahmin ediyor.
NASA'nın Ay Keşif Uydusu Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO), Ay'ın yüzeyinde şimdiye kadar tespit edilen en büyük yeni çarpışma kraterlerinden birini ortaya çıkardı.
McGetchin Krateri adı verilen oluşumun, bir asteroit veya kuyruklu yıldız parçasının Ay'a çarpması sonucunda meydana geldiği belirlendi. NASA'nın açıklamasına göre çarpışma 11 Nisan ile 22 Mayıs 2024 arasında gerçekleşti.
Yapılan incelemelerde yeni kraterin yaklaşık 222 metre genişliğinde ve 43 metre derinliğinde olduğu tespit edildi.
NASA, krateri oluşturan cismin yaklaşık 3 ila 6 katlı bir bina büyüklüğünde olabileceğini belirtiyor. Çarpışmanın etkisi yalnızca kraterle sınırlı kalmadı; Ay yüzeyindeki 100 kilometreden daha geniş bir alana malzeme saçıldı.
Kraterin çapı yaklaşık iki futbol sahasının uzunluğuna denk geliyor.
İlginç olan noktalardan biri, çarpışmanın gerçekleştiği sırada kraterin fark edilmemiş olması.
LRO'nun daha önce ve sonra çektiği görüntüler karşılaştırılarak Ay yüzeyindeki değişimler incelendi. NASA'nın LRO ekibinden Robert Wagner, 24 Ekim 2025'te yapılan rutin veri incelemesi sırasında krateri fark etti.
Daha yüksek çözünürlüklü görüntüler ise Aralık 2025'te alındı. Bu görüntüler sayesinde kraterin boyutu, şekli ve çevresindeki etkiler ayrıntılı şekilde incelendi. Keşif 2026'da bilimsel olarak doğrulandı.
Bilim insanlarına göre McGetchin Krateri'ni oluşturan büyüklükteki bir çarpışma yaklaşık yüzyılda bir veya daha uzun aralıklarla meydana geliyor.
NASA'nın aktardığı tahminlere göre, bu ölçekteki bir olayın ortalama tekrar süresi yaklaşık 132 yıl. Bu nedenle keşif, Ay'ın yüzeyinin sanıldığından daha dinamik olduğunu gösteren önemli örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
LRO, 2009'dan bu yana Ay'ın yüzeyini ayrıntılı şekilde haritalıyor ve yeni oluşan kraterler de dahil olmak üzere yüzeydeki değişimleri takip ediyor. NASA'ya göre, görev boyunca en az 1.000 yeni çarpışma krateri tespit edildi ve yaklaşık 100 bin başka yüzey değişimi kayda geçirildi.
McGetchin Krateri'nin incelenmesi, gelecekte Ay'da kurulması planlanan insanlı ve ticari altyapıların karşılaşabileceği çarpışma risklerini anlamak açısından da önem taşıyor.
Araştırmacılar ayrıca kraterin çevresinde yaklaşık 6,4 kilometre genişliğinde daha soğuk bir bölge tespit etti. Bölgenin gece sıcaklığının çevresine göre yaklaşık 9 derece daha düşük olduğu belirlendi.
Yeni keşif, Ay'ın Dünya'dan bakıldığında durağan görünen yüzeyinin aslında sürekli değiştiğini ortaya koyuyor.
NASA'nın LRO verileri sayesinde küçük ve büyük çarpışmaların yanı sıra heyelanlar, yüzey değişimleri ve diğer jeolojik oluşumlar da takip edilebiliyor. McGetchin Krateri ise yakın dönemde oluştuğu bilinen en büyük yeni çarpışma krateri olarak dikkat çekiyor.