Akrep zehri nasıl panzehire dönüşüyor? Türkiye'de yılda 10 bin doz hayat kurtaran serum üretiliyor

Türkiye'de akrep sokmalarına karşı kullanılan panzehir, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki laboratuvarlarda yürütülen titiz biyolojik üretim sürecinin ardından hazırlanıyor. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan toplanan akreplerden elde edilen zehir, uzun analiz ve saflaştırma işlemlerinin ardından atlardan elde edilen antikorlarla birleştirilerek hayat kurtaran seruma dönüştürülüyor. Üretilen panzehir yalnızca Türkiye'de değil, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'daki birçok akrep türüne karşı da etkili oluyor.

Akrep zehri nasıl elde ediliyor?

Akrep panzehiri üretiminde kullanılan akrepler, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden kontrollü şekilde temin ediliyor.

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü bünyesindeki laboratuvarlarda bakımı yapılan akreplerden belirli aralıklarla özel yöntemlerle zehir sağılıyor.

Elde edilen zehir doğrudan kullanılmıyor. İçerisindeki yabancı doku kalıntıları ayrıştırılıyor ve çeşitli biyolojik analizlerden geçirilerek saflaştırılıyor.

Panzehir üretiminde atlardan yararlanılıyor

Saflaştırılan akrep zehri daha sonra panzehir üretiminde kullanılan atlara düşük dozlarda uygulanıyor.

Bu süreçte atların bağışıklık sistemi akrep zehrine karşı antikor üretmeye başlıyor.

Uzmanlar düzenli aralıklarla atların kanındaki antikor seviyelerini ölçüyor. Yeterli seviyeye ulaşıldığında plazma alınarak yalnızca akrep zehrine karşı etkili antikorlar ayrıştırılıyor.

Bu işlemlerin ardından son kalite kontrolleri tamamlanan ürün, akrep panzehiri olarak sağlık kuruluşlarına gönderiliyor.

Türkiye yılda yaklaşık 10 bin doz akrep panzehiri üretiyor

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'nin yıllık akrep panzehiri ihtiyacı yaklaşık 10 bin doz seviyesinde bulunuyor.

Mevcut üretim kapasitesi bu ihtiyacı karşılayabiliyor. Gerekli görülmesi halinde üretim miktarı da artırılabiliyor.

Türkiye'de üretilen panzehir birçok ülkede kullanılabiliyor

Üretimde kullanılan Androctonus crassicauda türü akrep, güçlü zehir yapısıyla dikkat çekiyor.

Bu nedenle Türkiye'de geliştirilen panzehir yalnızca yerli akrep türlerine değil, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'da görülen birçok zehirli akrep türüne karşı da etkili kabul ediliyor.

Akrep sokmaları en çok yaz aylarında görülüyor

Uzmanlara göre, akrep sokmaları özellikle yaz aylarında artış gösteriyor.

En fazla risk altında bulunan kişiler ise:

• Kırsal bölgelerde yaşayanlar
• Çadırda kalanlar
• Damda uyuyanlar
• Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar

Akrep sokmasına karşı alınabilecek önlemler

Uzmanlar özellikle yaz aylarında şu uyarılarda bulunuyor:

• Ayakkabılar giyilmeden önce mutlaka kontrol edilmeli.
• Elbiseler silkelenmeden giyilmemeli.
• Çadır ve açık alanlarda kıyafetler yerde bırakılmamalı.
• Taş ve odun yığınlarına çıplak elle dokunulmamalı.
• Akrep sokması durumunda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Son yıllarda ölüm vakası görülmedi

Yetkililer, Türkiye genelinde akrep panzehirinin yeterli miktarda bulunması sayesinde son yıllarda akrep sokmasına bağlı ciddi ölüm vakalarının görülmediğini belirtiyor.

Erken müdahale ve doğru tedaviyle akrep sokmalarının büyük bölümünde başarılı sonuç alındığı ifade ediliyor.