
Yayınlanma: 27 Ekim 2026 10:02
Güncellenme: 27 Ekim 2026 09:09
Sağlık hizmetlerinde bilgilendirilmiş rıza işlemleri için yeni dönem başladı. Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle ameliyat, anestezi ve diğer tıbbi müdahaleler öncesinde alınan rızanın elektronik ortamda verilmesinin önü açıldı. Hastalar, onay formlarını e-Nabız üzerinden inceleyebilecek, cep telefonlarına gönderilen tek kullanımlık şifreyle de rıza beyanında bulunabilecek. Elektronik ortamda verilen rızalara ilişkin kayıtlar da e-Nabız üzerinden görüntülenebilecek.
Sağlık hizmetlerinde dijitalleşme kapsamında hazırlanan Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle, tıbbi müdahaleler öncesinde hastalardan alınan bilgilendirilmiş rıza işlemlerinin elektronik ortamda da yürütülebilmesi sağlandı.
Yeni uygulama, hastaların tıbbi müdahaleye ilişkin onaylarını dijital ortamda vermelerine ve bu işlemlere ait kayıtları e-Nabız üzerinden görüntülemelerine imkân tanıyor.
Yeni düzenleme kapsamında hastalar, kendilerine sunulan bilgilendirilmiş rıza formlarını e-Nabız hesapları üzerinden inceleyebilecek ve uygun elektronik işlem adımlarıyla rıza beyanında bulunabilecek.
Bu süreçte hastanın kimliği ile bilgilendirme ve rıza sürecini yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanacak. Böylece elektronik ortamda verilen rızanın ilgili kişi ve işlemle bağlantısı kayıt altına alınacak.
Elektronik rıza uygulaması; büyük cerrahi ameliyatlar, girişimsel işlemler, anestezi ve sedasyon uygulamaları gibi tıbbi müdahaleler öncesindeki bilgilendirilmiş rıza süreçlerini kapsıyor.
Dijital sistemleri kullanmakta zorlanan veya sağlık durumu ya da engellilik nedeniyle desteğe ihtiyaç duyan vatandaşlar için de alternatif bir yöntem öngörülüyor.
Buna göre hastalar, doğrulanmış cep telefonu numaralarına gönderilen tek kullanımlık şifre aracılığıyla rıza beyanında bulunabilecek. Gerekli durumlarda hasta, kendisine gönderilen doğrulama kodunu sağlık tesisindeki yetkili personele iletebilecek. Kodun ilgili sağlık bilgi sistemine girilmesiyle rıza işlemi tamamlanabilecek.
Bu yöntemde de hastanın ve süreci yürüten sağlık meslek mensubunun kimlik doğrulaması yapılacak.
Yönetmelikle birlikte elektronik ortamda alınan bilgilendirilmiş rıza formları, Sağlık Bakanlığının merkezi veri kayıt sistemine aktarılacak. Vatandaşlar, elektronik ortamda verdikleri rızalara ilişkin kayıtlara e-Nabız üzerinden erişebilecek.
Bu uygulama sayesinde hastalar, tıbbi müdahaleler öncesinde verdikleri elektronik rıza beyanlarını dijital ortamda görüntüleyebilecek.
Elektronik rıza sistemine geçilmesi, hastanın bilgilendirilmesi ve kendi özgür iradesiyle karar vermesi ilkelerini ortadan kaldırmıyor.
Tıbbi müdahale öncesinde hastaya işlem hakkında yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgi verilmesi gerekiyor. Rıza, hastanın müdahalenin niteliğini ve sonuçlarını anlayarak karar vermesi esasına dayanıyor.
Mevcut hasta hakları çerçevesinde de tıbbi müdahalelerde hastanın rızası temel ilke olarak kabul ediliyor. Hastanın tedaviyi reddetme veya durdurulmasını isteme hakkı da ilgili mevzuat hükümleri kapsamında korunuyor.
Yeni yönetmelik, bu sürecin elektronik ortamda yürütülmesine yönelik usul ve esasları düzenliyor.
Bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınması, sağlık hizmetlerindeki dijital uygulamaların kapsamını genişleten adımlardan biri olarak öne çıkıyor.
Yeni sistemle rıza formlarının elektronik ortamda incelenmesi, doğrulama koduyla onay verilmesi ve kayıtların e-Nabız üzerinden görüntülenmesi mümkün olacak. Uygulamanın temelinde, tıbbi müdahaleler öncesindeki rıza sürecinin dijital ortamda yürütülmesi ve kayıtların merkezi sistem üzerinden erişilebilir hâle getirilmesi bulunuyor.