Liselilerden yapay zeka destekli Tarlasist: Tarlaya uygun ürünü söylüyor, kazancı hesaplıyor

Ordu Fen Lisesi öğrencileri tarafından geliştirilen yapay zeka destekli Tarlasist uygulaması, tarlanın konumuna ve özelliklerine göre ekilebilecek ürünleri belirliyor. Sistem 90 farklı ürünün uygunluğunu analiz ederken mazot, gübre, ilaç ve işçilik giderlerini hesaplayarak çiftçiye tahmini net gelir bilgisini de sunuyor.

Tarımda doğru ürünü seçmek, yalnızca toprağın verimliliğiyle değil; bölgenin iklimi, arazinin özellikleri, geçmiş dönem verileri ve üretim maliyetleriyle de yakından ilişkili. Ordu Fen Lisesi öğrencileri ise bu karar sürecini teknolojiyle kolaylaştırmayı hedefleyen dikkat çekici bir uygulama geliştirdi.

Okulun 11'inci sınıf öğrencisi Muhammed Ensar Aktaş ile 12'nci sınıf öğrencisi Alper Hamza Altıntaş, danışman öğretmenleri Hamdi Uğur Taş eşliğinde yapay zeka destekli Tarlasist projesi üzerinde çalıştı.

Geçen yıl bilgisayar programı olarak geliştirilmeye başlanan proje, daha sonra güncellenerek mobil uygulamaya dönüştürüldü.

Tarlasist'in temel amacı, çiftçinin tarlası için hangi ürünün daha uygun olabileceğine ilişkin bilimsel veriler üzerinden karar desteği sağlamak.

Tarlasist nedir, ne işe yarıyor?

Tarlasist, çiftçinin tarlasını analiz ederek hangi ürünlerin yetiştirilmeye daha uygun olduğunu belirlemeye yardımcı olan yapay zeka destekli bir uygulama olarak geliştirildi.

Sistem yalnızca “bu tarlaya şu ürünü ek” demekle yetinmiyor.

Tarlanın konumu belirlendikten sonra farklı veri kaynaklarından alınan bilgiler analiz ediliyor ve 90 farklı ürünün söz konusu araziye uygunluğu değerlendiriliyor.

Uygulamanın dikkat çeken taraflarından biri de üretimin ekonomik boyutunu hesaba katması.

Sistem, seçilen ürün için ihtiyaç duyulabilecek mazot, gübre, ilaç ve işçilik giderlerini hesaplıyor. Bunun ardından tahmini ürün miktarını ve hasat sonrasında elde edilebilecek net geliri ortaya koyuyor.

Böylece çiftçinin yalnızca tarımsal açıdan değil, ekonomik açıdan da karar vermesine yardımcı olması hedefleniyor.

Tarlasist tarlaya hangi ürünün ekileceğini nasıl belirliyor?

Uygulamanın çalışma süreci tarlanın konumunun belirlenmesiyle başlıyor.

Çiftçi, tarlasını uygulama üzerinden haritada işaretleyebiliyor. Bunun yanında sistemde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü entegrasyonu üzerinden adres bilgilerinin kullanılabildiği belirtiliyor.

Tarlanın bulunduğu konum sistem tarafından otomatik olarak da belirlenebiliyor.

Konum belirlendikten sonra kullanıcı analiz butonuna basıyor.

Tarlasist, farklı veri tabanlarından elde edilen verileri kullanarak arazinin özelliklerini değerlendiriyor. Ardından 90 farklı ürünün bu arazi için uygunluğunu analiz ediyor.

Sonuçta çiftçiye tarlası için uygun olabilecek ürünler hakkında bilgi sunuluyor.

Tarlasist çiftçinin kazancını da hesaplıyor

Projenin yalnızca ürün seçimine odaklanmaması, ekonomik hesaplama özelliğini de beraberinde getiriyor.

Uygulama, önerilen ürün için üretim sürecinde ortaya çıkabilecek çeşitli maliyetleri hesaba katıyor.

Bunlar arasında:

• Mazot gideri

• Gübre gideri

• İlaç gideri

• İşçilik gideri

bulunuyor.

Sistem daha sonra beklenen üretim miktarını hesaplayarak çiftçiye hasat sonrasında elde edebileceği tahmini net gelir hakkında bilgi sunuyor.

Bu özellik, özellikle hangi ürünü ekeceğine karar vermekte zorlanan üreticiler açısından projenin dikkat çeken bölümlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Yapay zeka toprağın sağlığını da analiz ediyor

Tarlasist'in değerlendirdiği veriler yalnızca tarlanın bulunduğu konumla sınırlı değil.

Proje kapsamında uydu görüntülerinden de yararlanılıyor.

Uygulama, tarladaki bitki örtüsünün yoğunluğu ve sağlığı hakkında bilgi edinmek için Normalize Edilmiş Fark Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI) verilerini kullanıyor.

Sistemde arazinin son 12 ila 24 aylık değerlerinin analiz edildiği belirtiliyor.

Bu veriler, tarlanın geçmiş durumunun anlaşılması ve ekim için uygun ürünün belirlenmesi sürecinde kullanılıyor.

Tarlasist tarladaki anormalliği de fark ediyor

Uygulamanın dikkat çeken özelliklerinden biri de arazideki olağan dışı durumları işaretleyebilmesi.

NDVI verileri beklenen aralığın önemli ölçüde altında çıktığında sistem durumu “anomali” olarak işaretliyor.

Bu tür bir durumun anız yakımı, sel sonrasında oluşan tortu birikimi veya aşırı otlatma gibi nedenlerle ortaya çıkabileceği belirtiliyor.

Sistem böyle bir anormallik tespit ettiğinde ise doğrudan ürün önerisinde bulunmuyor.

Bu yaklaşım, uygulamanın her koşulda kullanıcıya bir ürün önermek yerine, önce arazinin mevcut durumunu dikkate almasını amaçlıyor.

Çiftçi Tarlasist ile sesli konuşabilecek

Projeyi geliştiren öğrencilerin dikkat ettiği konulardan biri de uygulamanın kullanım kolaylığı olmuş.

Öğrenciler, hedef kitleleri arasında dijital okuryazarlığı düşük çiftçilerin de bulunabileceğini düşünerek sisteme sesli komut özelliği ekledi.

Böylece kullanıcı yalnızca mikrofon butonuna basarak örneğin “Tarlamı analiz et” komutunu verebiliyor.

Uygulamanın sesli asistanı gerekli analizleri gerçekleştirerek sonuçları kullanıcıya sesli olarak aktarabiliyor.

Projenin geliştiricilerinden Alper Hamza Altıntaş, bu özellik sayesinde çiftçiyle uygulamanın daha doğal bir iletişim kurmasını hedeflediklerini belirtiyor.

Tarlasist'i geliştiren öğrenciler yarışmada derece aldı

Tarlasist projesini geliştiren öğrenciler, projeleriyle Genç Başarı Eğitim Vakfı ve Türkiye İş Bankası'nın paydaşlığında yürütülen GençBizzTech 2026 programında da derece elde etti.

Muhammed Ensar Aktaş ve Alper Hamza Altıntaş'ın geliştirdiği proje, programda 472 takım arasından üçüncü oldu.

Öğrenciler projeyi geliştirirken yalnızca teknolojik bir ürün ortaya çıkarmayı değil, tarımda karşılaşılan gerçek bir probleme çözüm üretmeyi hedeflediklerini belirtiyor.

Tarlasist neden geliştirildi?

Projenin ortaya çıkışındaki temel sorunlardan biri, çiftçilerin ürün seçiminde geleneksel yöntemlere ve kişisel deneyimlere başvurması olarak ifade ediliyor.

Projenin geliştiricilerinden Muhammed Ensar Aktaş, tarımsal üretimin gelecekte artan nüfus karşısında daha verimli hale gelmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Öğrencilere göre bilimsel verilerden yararlanılması, çiftçinin hem doğru ürünü seçmesine hem de üretim verimliliğini artırmasına yardımcı olabilir.

Bu nedenle Tarlasist'in temel hedefi, çiftçinin kararını tamamen değiştirmekten ziyade bilimsel verilerle desteklemek.

“Çiftçilerin karar süreçlerine katkı sağlayacak”

Tarlasist'in danışman öğretmeni Hamdi Uğur Taş da projenin özellikle geleneksel tarımın yaygın olduğu bölgelerde kullanılabileceğini belirtiyor.

Taş, Karadeniz gibi tarımın kuşaktan kuşağa sürdürüldüğü bölgelerde çiftçilerin zaman zaman hangi ürünü yetiştireceğine karar vermekte zorlanabildiğini ifade ediyor.

Özellikle fındığın yeterli gelir sağlamadığı dönemlerde alternatif ürün arayışının önem kazandığını belirten Taş'a göre; öğrencilerin geliştirdiği uygulama, çiftçilerin karar süreçlerine katkı sağlayabilir.

Taş, sistemin bilimsel veriler üzerinden çalışmasının tarımın geleceği açısından önemli olduğunu ifade ediyor.

Tarlasist ne zaman kullanılacak?

Tarlasist'in şu anda çalışan bir sistem olduğu ancak öğrencilerin yeni testlerle uygulamayı geliştirmeye devam ettiği belirtiliyor.

Projenin geliştiricileri, uygulamanın önümüzdeki yıl mobil uygulama mağazalarında kullanıma sunulmasını planlıyor.

Uygulamada ücretsiz ve premium olmak üzere farklı kullanım seçeneklerinin bulunması da planlanıyor.

Öğrencilerin verdiği bilgilere göre; temel kullanım ücretsiz olurken sesli modelin premium versiyonda sunulması hedefleniyor.

Tarlasist ücretsiz mi olacak?

Projede ücretsiz ve premium model seçeneklerinin bulunması planlanıyor.

Çiftçilerin uygulamanın temel özelliklerinden ücretsiz şekilde yararlanabilmesi, sesli model gibi bazı özelliklerin ise ücretli premium versiyona dahil edilmesi düşünülüyor.

Ancak uygulamanın mobil mağazalarda kullanıma açılması henüz planlama aşamasında olduğu için nihai fiyatlandırma ve paketlerin zaman içinde değişmesi mümkün.

Tarlasist tarımda yapay zekanın kullanımını nasıl değiştirebilir?

Tarlasist projesi, yapay zekanın tarımda yalnızca büyük işletmeler veya profesyonel tarım şirketleri tarafından kullanılabilecek bir teknoloji olmadığını göstermeyi amaçlayan öğrenci projelerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Sistemin en önemli taraflarından biri, farklı verileri tek bir uygulama üzerinde bir araya getirmeye çalışması.

Konum bilgisi, uydu görüntüleri, NDVI değerleri, ürün uygunluğu ve üretim maliyetleri gibi veriler bir araya getirilerek çiftçinin karar verme sürecinin desteklenmesi hedefleniyor.

Üstelik öğrencilerin özellikle kullanım kolaylığına odaklanması, teknolojinin çiftçi tarafından kullanılabilir hale getirilmesi açısından projenin önemli noktalarından biri.

Sıkça sorulan sorular

Tarlasist nedir?
Tarlasist, Ordu Fen Lisesi öğrencileri tarafından geliştirilen yapay zeka destekli bir tarım uygulamasıdır. Tarlanın konumunu ve çeşitli verileri analiz ederek uygun ürünlerin belirlenmesine ve üretim maliyetlerinin hesaplanmasına yardımcı olması hedefleniyor.

Tarlasist kaç farklı ürünü analiz ediyor?
Uygulama, verilen bilgilere göre 90 farklı ürünün tarlaya uygunluğunu değerlendiriyor.

Tarlasist çiftçinin kazancını hesaplıyor mu?
Evet. Sistem mazot, gübre, ilaç ve işçilik gibi giderleri hesaba katarak tahmini üretim miktarı ve net gelir konusunda bilgi sunmayı amaçlıyor.

Tarlasist toprak sağlığını nasıl ölçüyor?
Uygulama, uydu görüntülerinden yararlanıyor ve NDVI verileri üzerinden tarladaki bitki örtüsünün yoğunluğu ve sağlığı hakkında analiz yapıyor.

Tarlasist ne zaman kullanılacak?
Öğrenciler, sistemi geliştirmeye devam ediyor. Uygulamanın önümüzdeki yıl mobil uygulama mağazalarında kullanıma sunulması planlanıyor.

Tarlasist ücretsiz olacak mı?
Projede ücretsiz ve premium kullanım seçenekleri planlanıyor. Temel özelliklerin ücretsiz, sesli modelin ise premium versiyonda sunulması düşünülüyor.