Yapay Zekâ 217 Yıllık Napolyon Şifresini Çözdü! Gizli Askerî Planlar Ortaya Çıktı

Napolyon Bonapart'ın talimatıyla 1809'da hazırlanan ve 217 yıldır çözülemeyen şifreli askerî mesaj, yapay zekâ yardımıyla yaklaşık 6 saatte deşifre edildi. General Auguste de Marmont'a gönderilen belge, Fransız ve müttefik ordularının konumlarını, asker sayılarını ve Avusturya'ya karşı yürütülen savaş hazırlıklarını ortaya çıkardı.

Yapay zekâ 217 yıllık Napolyon şifresini nasıl çözdü?

Napolyon Savaşları döneminden kalan ve uzun yıllar çözülemeyen askerî şifre, yapay zekânın tarih araştırmalarında nasıl kullanılabileceğini gösteren dikkat çekici bir çalışmayla yeniden gündeme geldi.

Siber güvenlik şirketi SentinelOne'da yapay zekâ mühendisi olarak çalışan Carter Church, OpenAI'nin GPT-6 Astra modelinden yararlanarak 1809 tarihli şifreli mesajın içeriğini ortaya çıkardı. Church'ün yayımladığı araştırmaya göre çalışma, tek bir belge görüntüsünden başladı ve yaklaşık 6 saatlik model çalışmasıyla tamamlandı.

Şifreli mesajın bilinen kopyası, Fransız askerî tarih dergisi Revue historique des Armées dergisinin 1969 tarihli sayısında yayımlanan bir görüntüden oluşuyordu. Belgenin orijinal şifre anahtarı ise günümüze ulaşmamıştı.

Church, yapay zekâdan önce görüntüyü satırlara ayırmasını, el yazısıyla oluşturulmuş sembolleri birbirinden ayırt etmesini ve ardından şifreyi çözmek için kullanılabilecek yöntemler geliştirmesini istedi. Model, çözüm sürecinde bilgisayar kodlarından ve farklı olasılıkları karşılaştıran hesaplamalardan da yararlandı.

Şifreli mesajda hangi askerî bilgiler yer alıyordu?

Deşifre edilen mesaj, Fransız ve müttefik kuvvetlerinin Avrupa'daki konumları ile askerî güçleri hakkında ayrıntılı bilgiler içeriyordu. Belge, General Auguste de Marmont'a orduların durumu hakkında bilgi vermek ve Avusturya ile yaklaşan savaş öncesinde askerî tabloyu aktarmak amacıyla hazırlanmıştı.

Mesajda öne çıkan bilgiler arasında şu birlikler bulunuyordu:

• Bavyera birlikleri: Yaklaşık 40 bin askerle Münih ve Passau çevresinde bulunuyordu.

• Polonya kuvvetleri: Prens Józef Poniatowski komutasındaki yaklaşık 30 bin asker, Vistül Nehri çevresinde konuşlanmıştı.

• Fransız birlikleri: Bayreuth bölgesinde yaklaşık 80 bin, Ulm ve Donauwörth çevresinde 60 bin asker bulunduğu aktarılıyordu.

• Seçkin Fransız birlikleri: General Oudinot komutasındaki yaklaşık 40 bin kişilik kuvvetin Augsburg ve Lech hattında olduğu belirtiliyordu.

• İtalya'daki ordu: Friuli ordusunun yaklaşık 80 bin askerden oluştuğu ifade ediliyordu.

Mesajda ayrıca Rus kuvvetlerinin Avusturya'ya doğru ilerlediği bilgisi yer alıyordu. Bu askerî tablo üzerinden Avusturya'nın farklı yönlerden baskı altında kalacağı değerlendirmesi yapılıyordu.

Napolyon'un Avusturya saldırısından önceki planı ortaya çıktı

Şifrenin çözülmesi, yalnızca asker sayılarını ve birliklerin konumlarını gün yüzüne çıkarmadı. Belgenin tarihinin yeniden değerlendirilmesine de imkân sağladı.

Mesaj daha önce bazı kayıtlarda 1807 yılına ait olarak gösterilmişti. Ancak şifreli metinde yer alan askerî birlikler, komutanların unvanları ve dönemin yazışmaları karşılaştırıldığında belgenin Mart 1809'un son günlerinde hazırlandığı sonucuna ulaşıldı.

Napolyon, 16 Mart 1809'da üvey oğlu Eugène de Beauharnais'a bir talimat göndermişti. İtalya Genel Valisi olan Eugène'den, Fransız ve müttefik ordularının konumlarını General Marmont'a şifreli bir mesajla iletmesini istemişti.

Deşifre edilen belgenin bu talimatla örtüşmesi, mesajın tarihinin belirlenmesinde önemli rol oynadı. Avusturya ordusu 10 Nisan 1809'da Bavyera'ya ilerledi. Dolayısıyla mesaj, saldırıdan yaklaşık iki hafta önceki askerî hazırlıklara ışık tutuyor.

Napolyon'un doğrudan yazdığı bir mektup değil

Tarihî belgenin Napolyon'un talimatları doğrultusunda hazırlanmış olması, mesajın doğrudan onun tarafından kaleme alındığı anlamına gelmiyor.

Şifreli yazı, Eugène de Beauharnais'ın karargâhından General Auguste de Marmont'a gönderilen bir askerî bilgilendirmeydi. Napolyon'un 16 Mart tarihli talimatı ise bu mesajın hazırlanmasını ve şifreli biçimde iletilmesini istiyordu.

Bu ayrım, belgenin tarihsel önemini azaltmıyor. Aksine çözüm, Napolyon'un Avrupa'daki askerî güçlerin dağılımını nasıl takip ettiğine ve komutanlarına hangi bilgileri ulaştırmak istediğine ilişkin yeni ayrıntılar sunuyor.

217 yıllık Napolyon şifresinin çözümü doğrulandı mı?

Carter Church, araştırmasının sonuçlarını 18 Eylül 2026'da yayımladı. Çalışmayla birlikte dijital metin, şifre anahtarı ve çözümün yeniden oluşturulmasını sağlayan bilgisayar kodları da paylaşıldı.

Tarihî şifreleri kayıt altına alan Cryptiana sitesinin yöneticisi Satoshi Tomokiyo, çalışmayı inceleyerek Marmont'a gönderilen mesajı çözülmüş olarak işaretledi.

Bununla birlikte çözümün tüm ayrıntılarının kesinleştiğini söylemek için erken. Church'ün çalışmasında beş sembolün karşılığı konusunda alternatif okumalar bulunuyor. Araştırmacıya göre bu belirsizlikler, mesajın genel anlamını ve askerî içeriğini değiştirmiyor.

Yapay zekâ yardımıyla gerçekleştirilen çalışma, uzun yıllardır çözülemeyen tarihî belgelerin yeniden incelenmesi açısından dikkat çekici bir örnek oluşturuyor. Napolyon döneminden kalan askerî mesajın çözülmesi, yalnızca geçmişteki savaş hazırlıklarına ilişkin bilgileri ortaya çıkarmakla kalmadı; yapay zekânın tarihî kaynakları analiz etme potansiyelini de gösterdi.