Yeşil Yıldız J1330+6435 Keşfedildi! Bilim İnsanlarını Şaşırtan Renk

Gökbilimciler, Samanyolu Galaksisi'nde yeşil görünebileceği hesaplanan sıra dışı bir beyaz cüce yıldız tespit etti. İngiltere'deki Warwick Üniversitesi öncülüğünde yürütülen araştırmada, WD J1330+6435 adı verilen yıldızın ışığı incelendi. Yaklaşık 280 ışık yılı uzaklıktaki yıldızın atmosferinde bulunan kimyasal elementlerin, ışığın rengini alışılmış yıldızlardan farklı hale getirdiği belirlendi.

Güneş gibi yıldızlar genellikle sıcaklıklarına bağlı olarak beyaz, sarı, turuncu veya mavi tonlarda görünürken yeni araştırma, bazı beyaz cücelerin bu genel tablonun dışına çıkabileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, yeşil yıldızın yanı sıra pembe, mor ve sarı tonlarda görünebilen başka beyaz cücelerin de bulunduğunu belirledi.

Yeşil yıldız WD J1330+6435 nerede bulunuyor?

Araştırmada dikkat çeken yıldız, Ejderha Takımyıldızı yönünde bulunan WD J1330+6435 olarak tanımlandı. Dünya'ya yaklaşık 280 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu gök cismi, bir beyaz cüce.

Beyaz cüceler, Güneş benzeri yıldızların yaşamlarının son aşamasında geride bıraktığı son derece yoğun yıldız kalıntılarıdır. Nükleer yakıtını tüketen yıldızın dış katmanlarını kaybetmesinin ardından geriye kalan çekirdek, uzun süre boyunca soğumaya devam eder.

WD J1330+6435'i farklı kılan özellik ise atmosferindeki kimyasal bileşimin ışık üzerindeki etkisi. Araştırmacıların hesaplamalarına göre yıldız, insan gözüyle algılandığında sarı ile yeşil arasında kalan, açık ve canlı bir yeşil tonu olarak görülebilir.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Yıldızın yeşil rengi, gökbilimcilerin onu yakından gözlemleyerek doğrudan gördüğü bir renk değil. Bilim insanları, yıldızdan gelen ışığı analiz ederek insan gözünün bu ışığı nasıl algılayacağını modelledi.

J1330+6435 neden yeşil görünüyor?

Araştırmacılar, WD J1330+6435'in sıra dışı rengini atmosferindeki kimyasal elementlerin ışığı soğurma biçimiyle açıklıyor. Yıldızın atmosferinde, eski gezegen sisteminden gelen kayalık maddelerin birikmesi sonucunda kalsiyum, lityum ve sodyum gibi elementler bulunuyor.

Bu elementlerin, beyaz cücenin son derece yoğun atmosferindeki fiziksel koşullarla etkileşimi ışığın farklı dalga boylarını etkiliyor. Özellikle sodyumun, normal koşullarda olduğundan daha geniş bir dalga boyu aralığındaki ışığı soğurabilmesi yıldızın algılanan rengini değiştiriyor.

Sarı, turuncu ve kırmızı ışığın belirli bölümlerinin soğurulmasıyla geriye kalan ışık, hesaplamalarda yeşilimsi bir görünüm oluşturuyor.

Bu durum, yıldızın gerçekten yeşil bir yüzeye sahip olduğu anlamına gelmiyor. Gözlenen ışığın spektrumu ve insan görüşüne ilişkin modeller bir araya getirildiğinde ortaya çıkan sonuç, yıldızın yeşil görünebileceğini gösteriyor.

151 beyaz cüce incelendi

Warwick Üniversitesi araştırmacıları, beyaz cücelerin renk çeşitliliğini incelemek amacıyla Dünya'nın yaklaşık 65 ışık yılı çevresindeki 151 beyaz cüceyi kapsayan bir örneklemi değerlendirdi.

Bu örneklemde beş yıldızın alışılmışın dışında renklere sahip olduğu hesaplandı. Bunların ikisi sarı, üçü ise pembe tonlarında görünüyordu. Araştırmanın diğer bulguları da beyaz cücelerin atmosfer bileşimlerine bağlı olarak farklı renkler sergileyebileceğine işaret etti.

Yeşil görünebileceği belirlenen WD J1330+6435 ise bu yakın yıldız örnekleminin dışında, daha uzakta bulunuyor. Dolayısıyla yeşil yıldızın keşfi ile 151 beyaz cüce üzerinde yapılan inceleme birbirini tamamlayan, ancak aynı yıldız grubunu kapsamayan bulgular olarak değerlendirilmelidir.

Araştırmacılara göre; bu sonuçlar, beyaz cücelerin yalnızca sıcaklıklarına bakılarak renklerinin açıklanamayacağını gösteriyor. Atmosferdeki kimyasal maddeler ve aşırı yoğunluk koşulları da yıldızların nasıl görüneceği üzerinde etkili olabiliyor.

Pembe ve mor yıldızlar da bulundu

Araştırma, yıldızların renk çeşitliliğinin yeşille sınırlı olmadığını da ortaya koydu. Beyaz cücelerin atmosferinde bulunan karbon, bazı yıldızların pembe veya mor tonlarında görünmesine neden olabiliyor.

Bazı beyaz cüceler ise parçalanmış asteroit ve kuyruklu yıldızlardan geriye kalan maddeleri üzerlerine çekerek atmosferlerini farklı elementlerle zenginleştiriyor. Bu süreç, yıldızların ışığında ve hesaplanan renklerinde değişikliklere yol açabiliyor.

Hidrojen ve helyum içeren atmosferlerin belirli fiziksel koşullarda etkileşimi de bazı beyaz cücelerin camgöbeği veya soluk mavi tonlarda görünmesini sağlayabiliyor.

Araştırmacılar ayrıca WD J1011+2845 adlı beyaz cücenin belirgin bir somon pembesi renkte görünebileceğini hesapladı. Dünya'ya yaklaşık 48 ışık yılı uzaklıktaki bu yıldızın atmosferine taşınan karbon, ışığın dalga boylarını etkileyerek sıra dışı bir renk ortaya çıkarıyor.

Uzayda yeşil yıldızlar ne kadar yaygın?

Bilim insanlarının incelediği 151 beyaz cücenin büyük bölümü alışılmış renk özellikleri gösterirken, küçük bir kısmında farklı renkler tespit edildi. Araştırmacılar, daha geniş yıldız kataloglarının incelenmesiyle sıra dışı renklerdeki beyaz cücelerin daha fazla örneğinin bulunabileceğini değerlendiriyor.

Gökbilimciler, yıldızlardan gelen ışığın spektrumunu inceleyerek atmosferlerinin kimyasal yapısı ve fiziksel özellikleri hakkında bilgi edinebiliyor. Bu nedenle araştırmada kullanılan yöntem, yalnızca tek bir yıldızın rengini belirlemekle sınırlı değil; mevcut yıldız gözlemlerinin farklı biçimlerde değerlendirilmesine de olanak tanıyor.

Bununla birlikte, yeşil görünen beyaz cücelerin gökyüzünde çıplak gözle kolayca seçilebileceği düşünülmemeli. Bu yıldızlar çok uzakta ve sönük olduklarından, araştırmada söz edilen renkler ışık ölçümleri ve insan görüşü modelleri üzerinden hesaplanıyor.

Warwick Üniversitesi ekibinin çalışması, yıldızların renklerinin yalnızca sıcaklıkla açıklanamayacağını ortaya koyarken, evrendeki yıldız kalıntılarının daha önce beklenenden çok daha çeşitli görünümlere sahip olabileceğine de işaret ediyor.