İran’da Protestolar 11. Gününde: 111 Kentte Şiddetli Çatışmalar

İran’da hükümet karşıtı protestolar 11. gününe girerken, güvenlik güçleri ile göstericiler arasında birçok noktada şiddetli çatışmalar yaşandı. Ülke genelinde artan toplumsal huzursuzluğun, ekonomik kriz ve İran riyalinin dolar karşısında hızla değer kaybetmesiyle daha da derinleştiği bildiriliyor.

ABD merkezli Human Rights Activist News Agency (HRANA) tarafından paylaşılan verilere göre protestolar, İran’ın 31 eyaletinin tamamında toplam 111 şehir ve kasabaya yayıldı.

View this post on Instagram

A post shared by BBC News (@bbcnews)

Protestolar Nasıl Başladı?

İran’daki protestolar, 28 Aralık’ta başkent Tahran’da başladı. İlk olarak esnaf ve küçük işletme sahipleri, İran riyalinin ABD doları karşısında açık piyasada sert biçimde değer kaybetmesine tepki göstermek için sokaklara çıktı.

Kısa sürede büyüyen gösteriler, ekonomik taleplerin ötesine geçerek:

• Hükümet politikalarına yönelik eleştiriler

• Yolsuzluk iddiaları

• Hayat pahalılığı

• İşsizlik ve gelir adaletsizliği

gibi başlıkları da kapsayan geniş çaplı hükümet karşıtı protestolara dönüştü.

Güvenlik Güçleri ile Göstericiler Arasında Çatışma

Son gelen bilgilere göre, protestoların 11. gününde:

• Güvenlik güçleri ile göstericiler arasında sert müdahaleler yaşandı.

• Birçok şehirde göz yaşartıcı gaz ve güvenlik bariyerleri kullanıldı.

• Bazı bölgelerde yaralanmalar ve gözaltılar olduğu bildirildi.

Yetkililerden can kaybına ilişkin net bir açıklama yapılmazken, insan hakları örgütleri ifade özgürlüğüne yönelik baskıların arttığı yönünde uyarılarda bulunuyor.

Ekonomik Kriz Protestoların Ana Nedeni

Uzmanlara göre; İran’daki protestoların temelinde derinleşen ekonomik kriz bulunuyor. Özellikle:

• İran riyalinin dolar karşısında hızla değer kaybetmesi

• Enflasyonun yükselmesi

• Temel tüketim ürünlerine gelen zamlar

• Orta ve düşük gelirli kesimin alım gücünün düşmesi

toplumsal öfkeyi tetikleyen ana faktörler arasında yer alıyor.

Açık piyasada döviz kurlarındaki dalgalanma, İran halkı üzerinde ciddi bir baskı oluştururken, esnaf ve küçük işletmelerin ayakta kalmakta zorlandığı belirtiliyor.

Protestolar Ülke Genelinde Yayılıyor

HRANA’nın verilerine göre protestolar yalnızca büyük şehirlerle sınırlı kalmadı. Küçük kasaba ve kırsal bölgelerde de gösteriler düzenlenmesi, toplumsal huzursuzluğun ülke geneline yayıldığını gösteriyor.

Bu durum, İran yönetimi açısından sürecin kontrol altına alınmasını daha da zorlaştıran bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Uluslararası Kamuoyu İran’daki Gelişmeleri İzliyor

İran’daki protestolar, uluslararası medya ve insan hakları kuruluşları tarafından da yakından takip ediliyor. Batılı ülkelerden gelen açıklamalarda:

• Göstericilere orantısız güç kullanılmaması

• İfade özgürlüğüne saygı gösterilmesi

• Gözaltı süreçlerinde şeffaflık sağlanması

çağrıları öne çıkıyor.

İran yönetimi ise protestoların “dış güçler tarafından kışkırtıldığı” yönündeki söylemini sürdürüyor.

İran’da Protestolar Sürecek mi?

Analistlere göre, ekonomik göstergelerde kısa vadede iyileşme sağlanmaması durumunda protestoların daha da yayılması olası görülüyor. Özellikle döviz kuru ve enflasyon konularında atılacak adımlar, sürecin seyrini belirleyecek temel faktörler arasında yer alıyor.