SGK Çıkış Kodları Kaldırıldı: Hizmet Dökümünde Yeni Dönem Başladı

e-Devlet’te SGK hizmet dökümü değişti: İşten çıkış kodları artık kurum ve işveren belgelerinde yer almayacak.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hizmet dökümünde önemli bir değişikliğe gidildi. e-Devlet’te yer alan “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü / İşyeri Ünvan Listesi” belgesinde, çalışanların işten çıkış nedenlerini gösteren çıkış kodları ve açıklamaları kaldırıldı. Kararın arkasında Danıştay’ın, bu kodların çalışanların iş bulma sürecini olumsuz etkilediği yönündeki iptal kararı bulunuyor.

SGK hizmet dökümünde ne değişti?

Yeni düzenleme kapsamında:

• İşten çıkış kodu ve açıklamaları,

• Fesih nedenine ilişkin ifadeler,

artık kurumlara ve işverenlere sunulan SGK hizmet dökümü belgelerinde görünmüyor.

Ancak çalışanlar, kendi e-Devlet hesapları üzerinden işten çıkış kodlarını görmeye devam edebiliyor.

Danıştay’dan kritik karar

Danıştay, SGK çıkış kodlarının işveren beyanına dayanması ve bu bilgilerin objektif olarak doğrulanamaması nedeniyle hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Mahkeme kararında, işten çıkış kodlarının:

• Çalışanların etiketlenmesine yol açtığı,

• Yeni iş başvurularında olumsuz algı oluşturduğu,

• İş bulma sürecini doğrudan etkilediği

vurgulandı.

Bu gerekçelerle, çıkış kodlarının hizmet dökümü belgelerinde yer almasının iptaline karar verildi.

Çalışanlar çıkış kodunu görebilecek mi?

Evet. Yeni sistemde:

• Çalışanlar, kendi e-Devlet şifreleriyle giriş yaptıklarında işten çıkış kodlarını bireysel olarak görüntüleyebiliyor.

• Kurumlara, bankalara ve yeni işverenlere verilen belgelerde ise bu bilgiler artık yer almıyor.

Bu uygulama, özellikle geçmişte “işveren feshi”, “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” gibi kodlarla işten çıkarılan çalışanlar için önemli bir koruma sağlıyor.

İşverenler için tamamen kaldırıldı mı?

Hayır. Dikkat çeken bir istisna bulunuyor.

İşverenin, işe alım sürecinde çalışandan “işten ayrılış bildirgesi” istemesi halinde, fesih nedeni bu belgede yer almaya devam ediyor.

Yani:

• SGK hizmet dökümünde çıkış kodu görünmüyor.

• Ancak işten ayrılış bildirgesi talep edilirse, fesih sebebi ortaya çıkabiliyor.

Bu nedenle uzmanlar, çalışanların bu belgeyi paylaşırken dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.

Yeni düzenleme çalışanlar için ne anlama geliyor?

Bu değişiklikle birlikte:

• Çalışanların, iş başvurularında damgalanmasının önüne geçilmesi

• İşveren beyanına dayalı tek taraflı bilgilerin resmi belgelerden çıkarılması

• İş arama sürecinde eşitlik ve gizlilik ilkesinin güçlendirilmesi

amaçlanıyor.

Özellikle özel sektörde, SGK çıkış kodları uzun süredir “sessiz eleme kriteri” olarak kullanılıyordu. Yeni uygulama bu durumu büyük ölçüde ortadan kaldırıyor.

SGK çıkış kodları neden tartışmalıydı?

SGK çıkış kodları;

• İşçinin kusuru olup olmadığına bakılmaksızın

• Yargı kararı olmadan

• Sadece işveren bildirimiyle

sisteme işlenebiliyordu. Bu durum, masumiyet karinesi ve çalışma hakkı açısından yoğun eleştirilere neden oluyordu.

Uzmanlar ne diyor?

İş hukuku uzmanlarına göre bu adım:

• Çalışan lehine önemli bir kazanım

• İşverenlerin keyfi bildirimlerinin etkisini azaltan bir düzenleme

• İşe alımlarda daha adil bir değerlendirme sürecinin önünü açan bir gelişme

olarak değerlendiriliyor.