Cem Yılmaz’ın kalp krizi sonrası gündem oldu: Frank işareti nedir, ne anlama gelir?

Ünlü komedyen Cem Yılmaz’ın geçirdiği kalp krizi sonrası fotoğraflarında dikkat çeken kulak memesindeki çizgi de gündeme geldi. Tıp literatüründe “Frank işareti” olarak bilinen bu çizginin kalp-damar hastalıklarıyla ilişkisi araştırılıyor. Peki Frank işareti nedir, kalp hastalığı anlamına gelir mi?

Cem Yılmaz’ın geçirdiği kalp krizi sonrası sağlık durumuyla ilgili gelişmeler yakından takip edilirken, sanatçının fotoğraflarında görülen kulak memesindeki çapraz çizgi de sosyal medyanın gündemine girdi.

Tıp literatüründe “Frank işareti” (Frank's sign) veya “diagonal earlobe crease” olarak adlandırılan bu görünüm, uzun yıllardır koroner arter hastalığıyla olası ilişkisi nedeniyle bilimsel araştırmalara konu oluyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Kulak memesindeki bu çizginin görülmesi kişinin kalp hastası olduğu veya kalp krizi geçireceği anlamına gelmiyor.

Frank işareti nedir?

Frank işareti, kulak memesinin üzerinde çapraz şekilde uzanan belirgin bir çizgi veya kıvrım olarak tanımlanıyor.

İşaretin adı, bu görünümü 1973 yılında koroner arter hastalığıyla ilişkilendiren araştırmacı Sanders T. Frank'tan geliyor.

Çizgi genellikle kulak memesinin ön bölümünden başlayarak çapraz şekilde dış kenara doğru uzanıyor. Tek kulakta görülebildiği gibi iki kulakta da ortaya çıkabiliyor.

Frank işareti ile kalp hastalığı arasında ilişki var mı?

Evet, Frank işareti ile koroner arter hastalığı arasında olası bir ilişki bulunduğunu gösteren araştırmalar var.

Örneğin 2021 yılında yayımlanan sistematik derlemede, Frank işaretinin koroner arter hastalığını belirlemedeki tanısal doğruluğu incelendi. Araştırmacılar çeşitli çalışmaların sonuçlarını değerlendirdi ancak işaretin tek başına hastalığı teşhis etmek için yeterli olmadığı sonucuna ulaştı.

Daha sonraki araştırmalarda da benzer bir tablo ortaya çıktı. 2023 yılında yayımlanan bir çalışmada iki taraflı Frank işareti ile tıkayıcı koroner arter hastalığı arasında bağımsız bir ilişki bulundu. Ancak araştırmacılar, işaretin tanısal doğruluğunun sınırlı olduğunu ve tek başına güvenilir bir klinik belirteç olarak kullanılamayacağını belirtti.

Kulak memesindeki çizgi neden kalp hastalığıyla ilişkilendiriliyor?

Frank işaretinin neden ortaya çıktığı kesin olarak bilinmiyor.

Araştırmacılar, kulak memesindeki değişimin damar yaşlanması, elastik dokudaki değişiklikler veya damar yapısındaki bozulmalarla bağlantılı olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

Ancak bu konuda kesinleşmiş bir neden-sonuç ilişkisi bulunmuyor.

Cleveland Clinic Journal of Medicine'da yayımlanan değerlendirmede de Frank işareti ile koroner arter hastalığı arasında ilişki bildiren çalışmalar olduğu, ancak bu bağlantının mekanizmasının hâlâ net olmadığı belirtiliyor.

Frank işareti kalp krizi belirtisi mi?

Hayır.

Kulak memesindeki çapraz çizgi kalp krizinin doğrudan belirtisi olarak kabul edilmiyor.

Daha da önemlisi, yalnızca kulak memesine bakılarak bir kişinin kalp hastası olup olmadığı belirlenemez. 2021 tarihli sistematik derleme, Frank işaretinin koroner arter hastalığını saptamadaki doğruluğunun yetersiz olduğunu ve işaretin tek başına klinik kararları değiştirmemesi gerektiğini vurguluyor.

Bu nedenle sosyal medyada zaman zaman ortaya çıkan “Kulakta bu çizgi varsa kalp krizi geçirirsin” şeklindeki yorumlar bilimsel açıdan doğru değil.

Frank işareti olan herkes kalp hastası mı?

Kesinlikle hayır.

Frank işareti yaş ilerledikçe sağlıklı kişilerde de görülebiliyor. Ayrıca bilimsel çalışmalarda bu çizgi ile koroner arter hastalığı arasında ilişki bulunmuş olsa da, ilişkinin gücü, kişiden kişiye değişebilecek diğer risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmek zorunda.

Dolayısıyla kulak memesindeki çizgi bir teşhis yöntemi değil, araştırmalarda kalp-damar hastalıklarıyla ilişkisi incelenen fiziksel bulgulardan biri olarak değerlendirilmeli.

Kalp krizi belirtileri neler?

Frank işaretinden çok daha önemli olan konu, kalp krizinin gerçek belirtilerini bilmek.

Kalp krizi sırasında göğüste baskı, sıkışma veya ağrı görülebilir. Ağrı ya da rahatsızlık kola, omuza, sırta, boyna veya çeneye yayılabilir. Nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı ve baş dönmesi gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.

Bu tür belirtiler yaşandığında kulak memesindeki herhangi bir çizgiyi kontrol etmek yerine acil tıbbi yardım alınması gerekir.

Cem Yılmaz’ın kulak memesindeki çizgi ne ifade ediyor?

Cem Yılmaz’ın fotoğraflarında görülen bir kulak memesi çizgisinden yola çıkarak sanatçının sağlık durumu hakkında tıbbi bir sonuç çıkarmak doğru değil.

Frank işareti üzerine yapılan çalışmalar, bu görünümün bazı kişilerde koroner arter hastalığıyla ilişkili olabileceğini gösteriyor. Ancak bilimsel literatür, bunun tek başına tanı koydurabilecek bir işaret olmadığını açıkça ortaya koyuyor.

Bu nedenle Cem Yılmaz özelinde de herhangi bir tıbbi değerlendirme ancak doktorların yaptığı muayene, tetkik ve hastane kayıtları üzerinden yapılabilir.