Pisidia Antiokheia’da 1500 yıllık keşif! Dünyada başka örneği olmayan eser bulundu

Isparta’nın Yalvaç ilçesindeki Pisidia Antiokheia Antik Kenti’nde devam eden kazılarda yaklaşık 1500 yıllık litürjik bir kap bulundu. Danyal Peygamber’in rüyası ile rüyada görülen 4 canavarın aynı kompozisyonda tasvir edildiği eser, Hristiyan sanat tarihi açısından dünyada bilinen tek örnek olarak değerlendiriliyor.

Pisidia Antiokheia’da 1500 yıllık tarihi keşif

Isparta’nın Yalvaç ilçesinde bulunan Pisidia Antiokheia Antik Kenti’nde sürdürülen arkeolojik kazılarda dikkat çekici bir eser gün yüzüne çıkarıldı.

Milattan sonra 6. yüzyıla tarihlendirilen yaklaşık 1500 yıllık litürjik kap, üzerindeki tasvirler nedeniyle Hristiyan sanat tarihi açısından büyük önem taşıyor.

İki kulplu kap formundaki eserin, antik kentteki manastırda yürütülen kazılar sırasında ortaya çıkarıldığı belirtildi.

Dünyada bilinen başka örneği bulunmuyor

Buluntuyu dikkat çekici hale getiren en önemli özellik ise üzerindeki figürlerin bir arada kullanılması.

Kap üzerinde Danyal Peygamber'in rüyası, rüyada ortaya çıkan 4 canavar ve aslan aynı kompozisyon içerisinde tasvir ediliyor.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, bu unsurların tamamını aynı kompozisyonda bir araya getiren başka bir Hristiyan ikonografisi örneğinin bugüne kadar bilinmediğini belirtti.

Bu özelliği nedeniyle eserin dünyada tek olduğu değerlendiriliyor.

1500 yıllık kapta Danyal Peygamber'in rüyası tasvir edildi

Eserde yer alan tasvirlerin kaynağı, Eski Ahit'teki Daniel kitabında anlatılan olaylara dayanıyor.

Danyal Peygamber'in Babil Kralı II. Nebukadnezar döneminde sürgün edilen Yahudiler arasında bulunduğu aktarılıyor.

Danyal'ın aslanlar çukuruna atılmasına rağmen zarar görmemesi, ilahi korumanın göstergesi olarak kabul ediliyor.

Ancak bulunan kaptaki asıl dikkat çekici sahne Danyal'ın gördüğü rüya.

Danyal'ın rüyasındaki 4 canavar neyi temsil ediyor?

Danyal Peygamber'in rüyasında denizden çıkan dört farklı canavardan söz ediliyor.

Yahudi geleneğinde bu dört canavarın Babil, Med, Pers ve Helenistik krallıkları simgelediği ifade ediliyor.

Hristiyan yorumunda ise özellikle dördüncü canavarın Roma İmparatorluğu'nu, gökten gelen “insanoğlu” figürünün ise Mesih'in gelişini temsil ettiği kabul ediliyor.

Bu nedenle Danyal'ın rüyası, Hristiyanlıkta İsa'nın gelişini haber veren metinlerden biri olarak yorumlanıyor.

Kabın üzerinde hangi figürler bulunuyor?

Yaklaşık 1500 yıllık eserin iki yüzünde de Danyal tasvirleri ve dört canavarın figürleri yer alıyor.

Kapta bunların yanı sıra aslan, geyik ve köpek gibi farklı hayvan motifleri de bulunuyor.

Tasvirlerin bir arada ve aynı kap üzerinde kullanılması, eserin ikonografik değerini artırıyor.

Litürjik kap Antiokheia'da mı üretildi?

Kazı çalışmalarında yalnızca kap değil, çok sayıda seramik kalıbı da ortaya çıkarıldı.

Bu buluntular, Pisidia Antiokheia'nın döneminde gelişmiş bir seramik üretimine sahip olduğunu gösteriyor.

Kazı ekibi, bulunan litürjik kabın da Antiokheia'da üretilmiş olabileceğini düşünüyor.

Bu durum, antik kentin yalnızca dini açıdan değil, seramik üretimi ve zanaat faaliyetleri açısından da önemli bir merkez olduğunu ortaya koyuyor.

Pisidia Antiokheia neden önemli?

Pisidia Antiokheia, Hristiyanlık tarihi açısından önemli merkezlerden biri olarak biliniyor.

Aziz Pavlus ve Aziz Barnabas'ın milattan sonra 46 yılında kente gelerek burada ilk vaazlarını verdiği belirtiliyor.

Hristiyanlığın Roma İmparatorluğu'nun resmi dini haline gelmesinin ardından kent önemli bir hac merkezine dönüştü.

325 yılında gerçekleştirilen İznik Konsili'nin ardından Antiokheia'nın Pisidia bölgesinin metropolitlik merkezi olduğu aktarılıyor.

1500 yıllık eser Türkiye arkeolojisi açısından neden önemli?

Danyal Peygamber'in rüyasının ve dört canavarın aynı kompozisyon içerisinde gösterildiği başka bir örneğin bilinmemesi, eseri yalnızca bölgesel değil, uluslararası ölçekte önemli hale getiriyor.

Yaklaşık 1500 yıl önce üretilen kabın hem Hristiyan ikonografisinin gelişimi hem de Pisidia Antiokheia'nın seramik üretimi hakkında yeni bilgiler sunması bekleniyor.

Eserin ortaya çıkarılması, Türkiye'deki arkeolojik kazıların erken dönem Hristiyanlık tarihine ilişkin yeni bulgular kazandırmaya devam ettiğini de gösteriyor.