Bursa Ulu Camindeki Kabartmada Güneş Sistemi Var mı? Gerçek Ortaya Çıktı

Bursa’nın en önemli tarihi yapılarından biri olan Bursa Ulu Cami, bu kez mimarisiyle değil, minberinde yer aldığı iddia edilen Güneş Sistemi kabartması ile gündeme geldi. Sosyal medyada hızla yayılan iddialarda, 1402 yılında yapılan minberde gezegenlerin yörüngeleri, büyüklükleri ve Güneş’e olan mesafelerinin birebir işlendiği öne sürüldü. Peki bu iddia doğru mu? Ulu Camii minber güneş sistemi ile ilgili görsellere sahip olduğu gerçek midir?

Bursa Ulu Cami Minberi Hakkında Bilinenler

Osmanlı Sultanı Yıldırım Bayezid tarafından 1396–1400 yılları arasında inşa ettirilen Bursa Ulu Camii, 20 kubbesiyle dikkat çekiyor. Caminin ahşap minberi ise Antepli Hacı Mehmet b. Abdülaziz el Dukki tarafından kündekâri tekniğiyle ceviz ağacından yapılmış olup, sanat tarihinin önemli örnekleri arasında yer alıyor.

Ulu Cami Minber Güneş Sistemi İddiası Nereden Çıktı?

Bazı sosyal medya paylaşımlarında, minber üzerindeki geometrik motiflerin:

• Güneş’i,

• Gezegenleri,

• Gezegenlerin yörüngelerini
  temsil ettiği ileri sürüldü.

Hatta motiflerin gezegenlerin büyüklükleri ve Güneş’e olan uzaklıklarına göre orantılı şekilde işlendiği iddia edildi.

Bilimsel ve Sanatsal İnceleme Ne Diyor?

Astrofizikçiler ve sanat tarihçilerine göre bu iddia bilimsel olarak tutarlı değil:

• Gezegenlerin, Güneş’e olan gerçek mesafeleriyle motifler arasındaki oranlar uyuşmuyor.

• Güneş, kabartmada gezegenlere kıyasla olması gerekenden çok daha küçük tasvir edilmiş.

• Uranüs, Jüpiter ve Mars gibi gezegenlerin boyutları ve konumları astronomik gerçeklerle örtüşmüyor.

• Motifler yalnızca belirli şekiller seçilerek yorumlanmış; minberde çok sayıda süsleme ve simetrik desen bulunuyor.

Uzman Görüşleri

Araştırmacı Fevzi Ülgü Alsancak ve bazı yayınlarda bu motiflerin Güneş Sistemi’ne işaret ettiği öne sürülse de, bağımsız bilimsel değerlendirmeler bu görüşü desteklemiyor. Uzmanlara göre motifler:

• Dönemin estetik anlayışına uygun geometrik ve sembolik süslemeler,

• İslam sanatında sıkça kullanılan simetri ve ritim anlayışının bir yansıması.

Sonuç: İddia Doğru mu?

Hayır.

Bursa Ulu Camii minberinde yer alan motiflerin:

• Güneş Sistemi’ni bilimsel olarak temsil ettiği,

• Gezegenlerin gerçek konum ve büyüklüklerini yansıttığı
  iddiası kanıtlanmış değil.

İddia: YANLIŞ