Cips, salam, peynir ve balık ürünlerinde yeni dönem: tütsü aroma vericileri için yasak tarihi

Market raflarında yer alan birçok üründe kullanılan bazı tütsü aroma vericileri için Türkiye'de yeni bir dönem başlıyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) değerlendirmelerinde bazı tütsü aroma vericileriyle ilgili genetik materyale zarar verme ihtimaline ilişkin risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı belirtilirken, söz konusu maddelerin kullanımının sona erdirilmesi için kademeli bir takvim uygulanacak.

Düzenleme; cips, sos, salam, peynir, işlenmiş balık ve diğer su ürünleri başta olmak üzere çok sayıda gıda kategorisini ilgilendiriyor.

Cips ve sos ürünlerinde yasak ne zaman başlayacak?

Düzenlemenin ilk aşaması cips, sos ve ilgili gıda kategorilerini kapsayacak. Bu ürünlerde belirlenen takvim doğrultusunda 1 Ekim 2026 tarihi kritik eşik olacak.

Buna göre ithalat ve piyasaya arz için son tarih 1 Ekim 2026 olarak belirlenirken, işletmeler arası satışlar için geçiş süreci 1 Aralık 2026'ya kadar devam edecek.

Bu ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzına ise 1 Ocak 2027'den itibaren izin verilmeyecek.

Salam, peynir ve balık ürünlerinde yasak ne zaman?

Et ve et ürünleri, peynir, işlenmiş balık ve diğer su ürünlerinde ise geçiş süreci daha uzun tutulacak.

Bu kategorilerdeki düzenlemelerin 2028 yılına kadar devam eden bir takvim içerisinde uygulanması planlanıyor.

Dolayısıyla market raflarında bulunan tüm ürünlerin aynı anda ortadan kalkması söz konusu olmayacak.

Raflardaki ürünler hemen kaldırılmayacak

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi, daha önce piyasaya sunulmuş ürünlerin aynı gün market raflarından kaldırılacağı anlamına gelmiyor.

Belirlenen tarihlerden önce piyasaya arz edilen tütsü aroma vericili ürünler, raf ömürleri boyunca satışta kalabilecek.

Bu nedenle tüketicilerin önümüzdeki dönemde marketlerde gördüğü ürünlerin tamamının yasak kapsamında olduğunu düşünmemesi gerekiyor.

Cips ve salam alırken etikete dikkat

Tüketicilerin ürünleri değerlendirirken yalnızca ambalajın ön yüzündeki ifadelere bakmaması gerekiyor.

“İsli”, “füme” veya “barbekü” gibi ifadeler tek başına ürünün düzenleme kapsamında olduğunu göstermiyor.

Bunun yerine ambalajın arkasındaki “İçindekiler” bölümünün kontrol edilmesi gerekiyor. Üründe “tütsü aroma vericisi” ibaresinin bulunup bulunmadığı, düzenleme açısından daha belirleyici olacak.

Cips yasaklandı mı?

Hayır. Türkiye’de cipsin tamamına yönelik bir yasak getirilmiyor. Düzenleme, cips ve benzeri ürünlerde kullanılan belirli tütsü aroma vericilerinin kullanımının sona erdirilmesini kapsıyor.

Bu nedenle 2027 itibarıyla marketlerdeki tüm cipslerin topluca raflardan kaldırılması söz konusu olmayacak. Düzenleme kapsamındaki tütsü aroma vericilerini içeren ürünler için belirlenen üretim, ithalat ve piyasaya arz tarihleri uygulanacak.

Tüketicilerin cips alırken yalnızca ürünün ön yüzündeki “barbekü”, “isli” veya “füme” ifadelerine bakmak yerine, ambalajın arkasındaki içindekiler listesini kontrol etmesi gerekiyor. Burada “tütsü aroma vericisi” ibaresinin bulunup bulunmadığı önem taşıyor.